Câu chuyện thật phía sau lá thư 'đánh ghen' mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy

Không chỉ thưởng thức một MV hay, "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp" của Hoà Minzy cũng giúp cho khán giả "mở mang" một chút kiến thức lịch sử về triều đại quân chủ cuối cùng trong lịch sử dân tộc.

Như vậy, sau gần 2 năm "vắng bóng", Hòa Minzy đã chính thức trở lại làng nhạc Việt với MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp", xứng đáng là một sản phẩm âm nhạc chất lượng đánh dấu màn comeback của nữ ca sĩ. MV được thực hiện bởi đạo diễnKawaii Tuấn Anh, lấy cảm hứng từ câu chuyện lịch sử có thật giữa Hoàng đế Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu, MV đã đưa khán giả "xuyên không" về thời Nguyễn để chứng kiến những bi kịch trong cuộc đời của Hoàng hậu cuối cùng triều Nguyễn.

Đã là một sản phẩm về một sự kiện có thật, về những nhân vật lịch sử có thật, thế nên đây sẽ là một thách thức không nhỏ cho ekip làm sao để có thể tạo hình được dàn diễn viên toát ra được cốt cách của người xưa cũng như bối cảnh chân thật nhất có thể. Và đến lúc này, ekip của Hoà Minzy và đạo diễn Kawaii Tuấn Anh hoàn toàn có thể tự hào về thành quả lao động suốt 2 năm của mình khi càng đi sâu vào chi tiết, chúng ta càng thấy sự dụng tâm và tỉ mỉ trong từng thước phim.

MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp" - Hòa Minzy.

MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp": Ai - ở đâu - khi nào?

Bối cảnh trong MV kéo dài từ năm 1934 đến năm 1946, trải dài từ Huế, Hà Nội cho đến Hong Kong. Đây là một vùng không gian - thời gian khá dài và phức tạp với rất nhiều sự kiện khác nhau, buộc bất kì khán giả nào khi thưởng thức MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp" phải có sự tìm hiểu nhất định về bối cảnh lịch sử mới có thể hiểu được trọn vẹn câu chuyện. Hai nhân vật chính của MV là Nam Phương Hoàng hậu do Hoà Minzy thủ vai và Hoàng đế Bảo Đại đảm nhiệm bởi nam diễn viên Xuân Phúc.

Hoàng đế Bảo Đại (1913 - 1997), tên thật là Nguyễn Phước Vĩnh Thuỵ, là vị Hoàng đế cuối cùng của nhà Nguyễn và của chế độ quân chủ tại Việt Nam. Ông là người con duy nhất của Hoàng đế Khải Định. khác với những người tiền nhiệm, Hoàng đế Bảo Đại đã được gửi đi du học tại Pháp và đã hấp thụ văn minh phương Tây ngay từ bé. Ông là người vấp phải nhiều ý kiến chỉ trích của hậu thế, là một vị "vua bù nhìn" mất tất cả quyền hành vào tay người Pháp.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen mà
      Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy - Ảnh 2.

Hình ảnh Hoàng đế Bảo Đại trong lịch sử và qua diễn xuất của nam diễn viên Xuân Phúc. Đây là đại triều phục của Hoàng đế nhà Nguyễn gồm Long bào thêu rồng năm móng màu chính hoàng (vàng đậm), đầu đội mũ Cửu long Thông thiên.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen mà
      Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy - Ảnh 3.

Và trong tạo hình Âu phục. Có thể thấy ekip của đạo diễn Kawaii Tuấn Anh đã nghiên cứu khá kĩ lưỡng, thậm chí chỉn chu cả kiểu tóc cho tạo hình của diễn viên.

Bên cạnh đó, Bảo Đại trong lịch sử và cả trong MV là một người đàn ông đào hoa, cuộc đời đã trải qua vô số mối tình. Chính tính cách này của ông đã khiến cho những người phụ nữ đi qua cuộc đời vị Cựu hoàng đều đau khổ: từ Nam Phương Hoàng hậu, bà Mộng Điệp, bà Phi Ánh, bà Lý Lệ Hà hay cả bà Monique,... Ông mất tại Pháp và được chôn cất tại một Nghĩa trang ở Thủ đô Paris.

Nam Phương Hoàng hậu (1914 - 1963), tên thật là Nguyễn Hữu Thị Lan, là vị Hoàng hậu cuối cùng của nhà Nguyễn. Bà xuất thân từ một gia đình Công giáo giàu có của miền Nam và cũng hưởng thụ nền giáo dục của nước Pháp ngay từ nhỏ. Bà là người phụ nữ thứ 3 của nhà Nguyễn được phong tước vị Hoàng hậu khi còn sống, sau Thừa Thiên Cao Hoàng hậu và Lệ Thiên Anh Hoàng hậu (những người còn lại chỉ được truy phong sau khi qua đời).

Bà nổi tiếng trong lịch sử là một vị Hoàng hậu tài sắc vẹn toàn nhưng có những năm tháng cuối đời sống trong cô đơn, rất ít khi gặp mặt Cựu hoàng Bảo Đại. Bà qua đời tại Pháp và được an táng tại nơi đây.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen mà
      Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy - Ảnh 4.

Hình ảnh Nam Phương Hoàng hậu trong lịch sử và qua phần tái hiện của Hoà Minzy. Cả hai đang khoác lên mình đại triều phục của Hoàng hậu - lễ phục cao quý nhất của bậc Hoàng hậu - gồm: áo Phượng bào màu hoả hoàng (cam), mũ Cửu phượng quan.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen mà
      Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy - Ảnh 5.

Một tạo hình khác của Hoà Minzy khá tương đồng với ảnh chụp của Nam Phương Hoàng hậu trong lịch sử.

Mối tình nhiều thăng trầm của vị Hoàng đế và Hoàng hậu cuối cùng của nước Nam

Một trong những cảnh quan trọng chính thức mở ra câu chuyện cho "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp" chính là lễ đại hôn của Hoàng đế Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu, diễn ra vào tháng 3/1934. Đây vừa là lễ cưới của Hoàng đế với Hoàng hậu, vừa là lễ sách lập nàng thiếu nữ Nguyễn Hữu Thị Lan trở thành Chính cung Hoàng hậu.

Trước đó, mẹ ruột của Bảo Đại là Đoan Huy Hoàng Thái hậu (Đức Từ cung) và triều thần đã lựa chọn sẵn cho Bảo Đại một người con gái "chuẩn" truyền thống là cô Bạch Yến: xuất thân quý tộc, là người gia giáo và giữ đúng phép tắc cung đình. Tuy nhiên, với sự bố trí khéo léo của người Pháp, Nam Phương và Bảo Đại đã gặp nhau trong một bữa dạ tiệc tại Đà Lạt, và rồi chuyện gì đến cũng sẽ đến. Theo hồi kí của Nam Phương Hoàng hậu, Bảo Đại lúc ấy đã chú ý đến bà vì lối phục sức đơn sơ cũng như khả năng nói tiếng Pháp lưu loát. Cũng có tư liệu khác cho rằng họ đã gặp nhau từ trước, trên chuyến tàu chở Hoàng đế Bảo Đại đi từ Pháp về lại Việt Nam.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen mà
      Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy - Ảnh 6.

Đây là một lễ cưới lịch sử vì lần đầu tiên trong lịch sử nhà Nguyễn xuất hiện một vị Hoàng hậu là người Công giáo. Sự kiện này cũng đã gây ra rất nhiều tranh cãi trong triều đình vì đây là điều trái với truyền thống và chưa từng có tiền lệ. Song, với tình yêu của Hoàng đế Bảo Đại, sự can thiệp của người Pháp, cuối cùng lễ cưới vẫn được diễn ra.

Đi kèm với việc lập Hoàng hậu là các điều kiện khá "ngặt nghèo": Nam Phương phải được lập làm Hoàng hậu chính cung ngay trong ngày cưới, phải được giữ đạo Công giáo và các con phải được làm lễ rửa tội, Bảo Đại phải bãi bỏ chế độ hậu cung phi tần và tuân thủ nguyên tắc hôn nhân 1 vợ - 1 chồng.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen mà
        Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy - Ảnh 7.
Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen
          mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy -
          Ảnh 8.

Lễ cưới linh đình đã được diễn ra: Nam Phương được ban tặng chiếc Phượng bào màu hoả hoàng dùng trong lễ sách lập Hoàng hậu, một đặc ân hiếm có của triều Nguyễn. Những năm sau đó là những tháng ngày hạnh phúc khi cả hai lần lượt có với nhau 5 người con: Đông cung Hoàng Thái tử Bảo Long, Hoàng tử Bảo Thăng, Hoàng nữ Phương Liên, Hoàng nữ Phương Dung và Hoàng nữ Phương Mai.

Theo hồi kì của người đương thời, cả Hoàng đế và Hoàng hậu lúc bấy giờ vốn hấp thu lối sống Tây học nên sinh sống với nhau như những gia đình phương Tây.Cả gia đình 7 người cùng sống với nhau trong điện Kiến Trung - toà điện duy nhất được xây dựng theo lối Châu Âu trong Đại Nội Huế - với đầy đủ tiện nghi tối tân; ăn cùng bàn như một gia đình (theo quy tắc trước đó thì không ai được ngồi cùng mâm với Hoàng đế, kể cả Hoàng Thái hậu hay Hoàng hậu). Hoàng đế cũng thường đích thân lái xe thể thao để chở Hoàng hậu đi "du hí" khắp nơi từ rừng núi Bạch Mã cho đến cửa biển Thuận An.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh ghen
            mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà Minzy -
            Ảnh 9.

Một trong những cảnh quay thú vị chính là phân đoạn Bảo Đại chụp hình cả gia đình ở phía trước Thái Bình lâu. Ở đây, có thể thấy ekip của đạo diễn Kawaii Tuấn Anh đã dựa trên bức ảnh chụp Nam Phương Hoàng hậu cùng 5 người con vào năm 1950 tại Thorenc (Thuỵ Sĩ) để mô phỏng lại hoàn toàn: từ cách bố trí vị trí chụp hình, trang phục của tất cả nhân vật thậm chí cả kiểu tóc nữa.

Cách mạng Tháng Tám thành công, bước ngoặt lớn cho gia đình Hoàng tộc

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là cột mốc lịch sử đáng tự hào của dân tộc, mở ra một kỉ nguyên hoàn toàn mới cho nhân dân ta. Cùng với việc thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thì nhà Nguyễn cũng cáo chung, Bảo Đại đọc chiếu thoái vị, chế độ quân chủ cai trị đất nước Việt Nam suốt hàng nghìn năm theo đó cũng chấm dứt.

Gia đình Hoàng gia (gồm Hoàng đế, Hoàng Thái hậu, Hoàng hậu, các Hoàng tử và Hoàng nữ) giờ trở thành những công dân bình thường của nước Việt Nam mới và phải dọn ra khỏi Kinh thành, đến sống tại cung An Định. Đây là một cung điện xây theo kiểu Châu Âu nằm bên bờ sông An Cựu, cách Kinh thành không xa, là nơi Bảo Đại từng ở khi còn là Đông cung Hoàng Thái tử.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
            ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
            Minzy - Ảnh 10.

Bên cạnh đó, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo cũng đã gửi thư mời Cựu hoàng Bảo Đại ra Thủ đô Hà Nội để giữ chức Cố vấn, một hành động đầy thiện chí. Cảnh tượng tiếp theo của MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp" chính là diễn tả cảnh Bảo Đại từ biệt gia đình để ra Hà Nội. Có thể thấy sự bất an hiện lên trong đôi mắt của Nam Phương Hoàng hậu nhưng bà đã cố giấu vào trong lòng bởi vì bà biết rõ tính cách của chồng mình.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
              ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
              Minzy - Ảnh 11.

Bảo Đại rời cung An Định, để lại gia đình để ra Hà Nội.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
              ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
              Minzy - Ảnh 12.

Thêm một tạo hình có dụng tâm của ekip Hoà Minzy. Bên cạnh đó, theo hồi ký của ông Phạm Khắc Hoè ghi lại, lúc từ biệt Bảo Đại để tiễn Cựu hoàng ra Hà Nội, Nam Phương đã mặc một chiếc áo dài màu xanh, trùng khớp với tạo hình xuất hiện trong MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp".

Mọi thứ sau đó đã tiếp diễn theo đúng như trong cốt truyện của MV: Nam Phương Hoàng hậu dần phát hiện ra Bảo Đại nơi phương xa đã lén lút qua lại với những người phụ nữ khác nhau. Để rồi đến một ngày, mọi chuyện vỡ lở, Hoàng hậu đã biết được Cựu hoàng đã lừa dối mình trong những ngày ra Hà Nội, thậm chí đau lòng hơn khi Bảo Đại vẫn đều đặn viết thư tay gửi cho vợ để... xin tiền trang trải cho cuộc sống xa hoa, phù phiếm.

Có thể thấy suốt trong những phân đoạn này trong MV, nhân vật Hoàng hậu đã không thể nào nở được một nụ cười bởi đó là những chuỗi ngày chờ đợi trong nước mắt và dằn vặt.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
              ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
              Minzy - Ảnh 13.

Một tạo hình sang trọng và đài các với áo dài màu vàng, khăn lươn màu đen cùng chuỗi ngọc tuyệt đẹp. Có thể thấy, Hoà Minzy đã rất cố gắng để có thể làm toát ra được phong thái của một bà Hoàng triều Nguyễn.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
              ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
              Minzy - Ảnh 14.

Một tạo hình ấn tượng khác đã được Hoà Minzy thể hiện: một chiếc áo dài trắng bên trong, phần khoác ngoài sang trọng được đính đá quý. Tất cả đã tạo nên một hình tượng vừa uy quyền nhưng cũng vừa thanh lịch.

Bức thư "đánh ghen" nổi tiếng - nhưng "Hân Tuesday" không phải trùm cuối trong lịch sử?

"Giọt nước làm tràn ly" khi Hoàng hậu biết tin nhân tình của Cựu hoàng ngoài Hà Nội đã có thai. Nghe được tin dữ, Hoàng hậu đã tức tốc bắt tàu ra Hà Nội, ngồi trong một chiếc xe và nhìn bóng dáng chồng mình phía xa đang tình tự bên người phụ nữ khác. Nhưng những gì Hoàng hậu chứng kiến vượt xa khỏi trí tưởng tượng của mình: không chỉ một, mà là đến tận hai người tình, cùng xuất hiện ngay trước mắt mình.

Lúc này, niềm tin của Nam Phương đã bị phá vỡ hoàn toàn khi Bảo Đạo đã đạp đổ tất cả mọi ước hẹn ngày trước để có thể cưới mình sang một bên. Giao kết 1 vợ - 1 chồng đã bị phá vỡ, mọi ước hẹn, thề nguyền cũng không còn nữa, mọi thứ như sụp đổ ngay trước mắt.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
              ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
              Minzy - Ảnh 15.

Tuy nhiên, cảnh Nam Phương bắt tàu lửa ra Hà Nội để tận mắt chứng kiến cảnh tượng đau lòng trên là một chi tiết hoàn toàn hư cấu vì trên thực tế bà chưa bao giờ ra Hà Nội mà vẫn luôn ở Huế, người truyền tin tức cho bà là ông Phạm Khắc Hoè. Cảnh này vẫn có thể lí giải một cách hợp lý vì đây là một chuyến đi bí mật, không ai biết được cả.

Cũng cần phải biết về "thân thế" của hai người tình của Bảo Đại lúc ở Hà Nội. Người thứ nhất là bà Bùi Mộng Điệp và hiện đang mang thai một người con ngoài giá thú; người thứ hai là bà Lý Lệ Hà, một giai nhân nức tiếng Hà thành lúc bấy giờ.

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
                ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
                Minzy - Ảnh 16.

Bà Mộng Điệp

Bùi Mộng Điệp là người Bắc Ninh, trước khi quen biết với Cựu hoàng, bà đã trải qua một đời chồng và có một người con riêng. Bảo Đạo đem lòng yêu mến trong lần ông ra Hà Nội năm 1945, được người đương thời gọi là "Thứ phi phương Bắc" dù lúc đó nhà Nguyễn đã cáo chung.

Sau này do thời cuộc, bà sang Pháp và có một cuộc sống khá sung túc nhờ đầu óc nhạy bén, trong quãng thời gian này, Bảo Đại xem như ở chung với bà nhưng ông thường xuyên ra ngoài, chỉ khi cần tiền thì mới trở về nhà. Bà Mộng Điệp có riêng với Bảo Đại một người con gái và hai người con trai. Có thể thấy, bà Mộng Điệp giữ nét đẹp truyền thống với "khuôn trăn đầy đặt", "nét ngài nở nang", khá phù hợp với tạo hình trong MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp".

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
                ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
                Minzy - Ảnh 17.

Lý Lệ Hà.

Vũ nữ Lý Lệ Hà - tình nhân của Vua Bảo Đại - không có hình chụp rõ được lưu lại trong lịch sử, chỉ có một bức hình trắng đen mờ mờ. Thế nên cũng khó phán xét là Karen có giống hay không bà Lý Lệ Hà được... Trong lịch sử, bà là một tuyệt sắc giai nhân, từng đoạt danh hiệu Hoa khôi đầu tiên của Việt Nam và là nguồn cảm hứng cho nhiều bậc nghệ sĩ đường thời. Bà cũng quen biết Bảo Đại trong lần ông ra Hà Nội, khiến cho cả "Chính cung" là Nam Phương lẫn "Thứ phi" là Mộng Điệp đều vô cùng phiền não. Cả hai công khai mối quan hệ của nhau, thường được bắt gặp ở những tụ điểm ăn chơi đắt tiền.

Sau năm 1946, Bảo Đại rời Việt Nam, sống lưu vong tại Hong Kong cùng Lý Lệ Hà. Mọi chuyện đến tai bà Nam Phương, nhưng lúc này, có vẻ như bà đã chấp nhận và buông xuôi. Nén mọi đau thương vào lòng, Nam Phương đã gửi cho Lý Lệ Hà một bức thư tay, lời lẽ dịu dàng nhưng hàm chứa nhiều nỗi đau, vẫn thể hiện sự uy quyền, không đánh mất đi phong thái của một bậc "mẫu nghi".

Câu chuyện thật phía sau lá thư đánh
                ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới của Hoà
                Minzy - Ảnh 18.

Bức thư này trở nên vô cùng nổi tiếng, được đích thân bà Lý Lệ Hà tiết lộ trong hồi ký của mình. Khi đưa lên MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp", ekip của Hoà Minzy đã khéo léo trích dân nguyên văn, nhưng bỏ hết tất cả những danh từ riêng chỉ đích danh một nhân vật cụ thể như "Lý Lệ Hà", "Từ cung Thái hậu", "Nam Phương",... để giữ cho câu chuyện gợi được trí tò mò của khán giả.

"Em Lý Lệ Hà thân quý. Chị ở xa đức Cựu hoàng hàng mấy vạn dặm trùng dương, nhưng chị biết rằng em đang hết lòng hết sức chăm sóc Cựu hoàng ở Hong Kong. Chị cầu mong lịch sử mai đây không buông rơi Cựu hoàng, ta còn gặp lại nhau. Đức Từ cung Thái hậu và chị trọn kiếp nhớ ơn em. Chị Nam Phương ".

Những tưởng "Hân Tuesday" khi hoá thân thành bà Lý Lệ Hà đã là "trùm cuối" trong MV nhưng không. Chỉ một thời gian sau, Cựu hoàng tiếp tục bỏ rơi Lý Lệ Hà để quen một người phụ nữ mang hai dòng máu tên Hoàng Tiểu Lan và có tiếp với cô này một người con gái riêng nữa!

Câu chuyện thật phía sau lá thư
                  đánh ghen mà Nam Phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà và các chi tiết lịch sử được tái hiện trong MV mới
                  của Hoà Minzy - Ảnh 20.

"Hân Tuesday" - Lý Lệ Hà không phải là người phụ nữ cuối cùng trong cuộc đời của Bảo Đại.

Đoạn kết của MV "Không Thể Cùng Nhau Suốt Kiếp" chỉ là một cái kết mở, mở ra loạt bi thương. Bánh xe của lịch sử sau đó đã kể cho chúng ta nghe về loạt biến cố chính trị vào giữa thế kỉ 20, dẫn đến việc Cựu hoàng Bảo Đại và cả gia đình Hoàng gia đã phải rời bỏ Việt Nam để đến Pháp. Cứ thế, rất nhiều người phụ nữ đã đi qua cuộc đời của vị Hoàng đế cuối cùng... Người vợ cuối cùng của Bảo Đại là một người phụ nữ người Pháp có tên Monique Baudot, hai người gặp gỡ nhau và bắt đầu chung sống từ năm 1971 cho đến khi Cựu hoàng tạ thế nơi đất khách quê người vào năm 1997.