Mâu thuẫn đủ đường với Bắc Kinh, nghị sĩ Mỹ muốn chấm dứt sự lệ thuộc vào đất hiếm Trung Quốc

Thượng nghị sĩ Ted Cruz đang đưa ra một dự luật nhằm chấm dứt sự phụ thuộc của Mỹ vào đất hiếm Trung Quốc trong bối cảnh hai quốc gia đang có nhiều bất đồng.

Đất hiếm là thành phần quan trọng, được sử dụng trong sản xuất các sản phẩm điện tử từ xe điện tới máy bay chiến đấu. Dự luật mà ông Cruz đang thúc đẩy nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Mỹ, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp quan trọng với quốc phòng, khỏi Trung Quốc và đưa chúng quay trở lại Mỹ.

"Giống như việc Trung Quốc đe dọa cắt đứt việc cung cấp các loại thuốc quan trọng được sản xuất ở nước này, Bắc Kinh cũng đe dọa việc ngừng xuất khẩu đất hiếm cho Mỹ. Điều này đe dọa đáng kể đến an ninh quốc gia của Mỹ. Đạo luật Ore sẽ giúp đảm bảo Trung Quốc không bao giờ có cơ hội đó. Đất hiếm và và chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng sẽ được xây dựng ở Mỹ", vị thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa của bang Texas cho hay.

Theo đó, dự luật sẽ mang đến ưu thế cho các công ty mua đất hiếm ở Mỹ. Nó cũng yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ mua đất hiếm được sản xuất ở Mỹ và cung cấp tiền cho các chương trình thí điểm mở rộng ngành công nghiệp này ở Mỹ.

Dự luật do ông Ted Cruz ủng hộ là một trong những đề xuất nhằm chống lại Trung Quốc. Nhiều người Cộng hòa, bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump, đổ lỗi cho Bắc Kinh không hành động sớm hơn để ngăn chặn virus corona lây lan dẫn đến cái chết của gần 300.000 người trên toàn thế giới trong đó có hơn 80.000 người Mỹ.

Ông Cruz và nhiều người Cộng hòa khác cũng đề xuất các biện pháp để giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc trong lĩnh vực thuốc và các thiết bị y tế. Họ cũng tài trợ cho các công dân Mỹ kiện Trung Quốc vì hậu quả mà Covid-19 gây ra và kêu gọi cấm buôn bán động vật hoang dã nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm.

Trung Quốc cung cấp 71% lượng đất hiếm trên toàn cầu vào năm 2018 và cũng là nhà cung cấp lớn nhất của Mỹ. Một số thành viên Quốc hội Mỹ thúc đẩy Mỹ giảm sự phụ thuộc vào đất hiếm Trung Quốc, đặc biệt là sau những hạn chế thương mại năm 2010 khiến giá cả loại mặt hàng này tăng vọt trên toàn thế giới.

Mỹ từng một thời là nhà sản xuất đất hiếm hàng đầu thế giới. Loại nguyên liệu này khá dồi dào nhưng chỉ khó khai thác. Tuy nhiên, vai trò của Mỹ đã bị Trung Quốc thay thế trong những năm 1980 nhờ chi phí sản xuất thấp. Thượng nghị sĩ Cruz và những người khác ở Quốc hội cho rằng sự bảo trợ của Chính phủ Trung Quốc với ngành công nghiệp này đã giết chết sự cạnh tranh của Mỹ.

Đất hiếm từng nhiều lần được Trung Quốc sử dụng như một chiêu bài trong quan hệ với các cường quốc công nghiệp như Mỹ hay Nhật Bản. Nhiều quốc gia cũng tính tới việc chấm dứt sự lệ thuộc vào đất hiếm Trung Quốc. Điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc liên tiếp xảy ra bất đồng trong hàng loạt vấn đề, từ thương mại đến chống Covid-19.

Tham khảo: Bloomberg